Praca w godzinach nadliczbowych możliwa jest tylko w ściśle określonych prawem przypadkach, czyli w razie konieczności prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska albo usunięcia awarii, a także w wyniku szczególnych potrzeb pracodawcy.

Za pracę w godzinach nadliczbowych możemy otrzymać:

• dodatek,
• czas wolny.

Dodatek za godziny nadliczbowe

Zasadą jest, iż za pracę w godzinach nadliczbowych pracownikowi przysługuje oprócz normalnego wynagrodzenia dodatek w wysokości:

• 100 % wynagrodzenia - za pracę w godzinach nadliczbowych przypadających w nocy, w niedziele i święta niebędące dla pracownika dniami pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy, a także w dniu wolnym od pracy udzielonym pracownikowi w zamian za pracę w niedzielę lub w święto, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy;
• 50 % wynagrodzenia - za pracę w godzinach nadliczbowych przypadających w każdym innym dniu.

Czas wolny

Jeżeli pracownik nie chce otrzymać wynagrodzenia, to może złożyć pisemny wniosek o udzielenie czasu wolnego za czas pracy w godzinach nadliczbowych. Udzielenie czasu wolnego w zamian za czas przepracowany w godzinach nadliczbowych może nastąpić także bez wniosku pracownika. W takim jednak przypadku pracodawca udziela czasu wolnego od pracy w wymiarze o połowę wyższym niż liczba przepracowanych godzin nadliczbowych, najpóźniej do końca okresu rozliczeniowego i nie może to spowodować obniżenia temu pracownikowi wynagrodzenia.

Kwestia wynagrodzenia za godziny nadliczbowe jest uregulowana inaczej w przypadku pracowników zarządzających zakładem pracy w imieniu pracodawcy i kierowników wyodrębnionych komórek organizacyjnych. Otóż za pracę w godzinach nadliczbowych przysługuje im jedynie czas wolny. Dodatek mogą otrzymać tylko za nadgodziny wypadające w niedzielę i święta i tylko jeżeli w zamian nie dostali dnia wolnego.

Podstawa prawna: art. 151, 151(1), 151(2) Kodeksu pracy